Historie Winschoten (Oldambt)

Winschoten kent een rijke en veelzijdige historie. In de Middeleeuwen is er al sprake van Winschoten. (Vinchotte). Het dorp ontstond op een zandrug. Winschoten ligt in de route Munster – Groningen en wordt daarom druk bezocht. Het begint dan ook steeds meer te lijken op een handelsstadje. Tot aan de dag van vandaag heeft Winschoten als koopcentrum een grote regionale uitstraling. Rond 1593 wordt Winschoten voorzien van vestingwallen. Deze wallen blijven bestaan tot de 18^e eeuw. In de 16^e eeuw werd gestart met de aanleg van het Winschoterdiep. Dit diep verbond Winschoten met de stad Groningen. Dit zorgde voor nog meer klandizie. Toch bleef Winschoten nog voor langere tijd een dorp.

In 1825 kreeg Winschoten zijn stadsrechten. Enkele jaren later werd Oost-Groningen ontsloten door de komst van de trein. Het Winschoter station zorgde voor nog meer bedrijvigheid en langzamerhand werd de stad groter. Aan alle kanten werd het gemeentegebied volgebouwd.
Het actieve koopcentrum trok veel handelaren en andere ondernemers aan.

Veel gelukszoekers kwamen vanuit Duitsland en vestigden zich in de stad. Hieronder waren vele Joden. In de jaren 30 en in het begin van de jaren 40 hadden zich honderden Joodse burgers zich gevestigd in de stad. Op Amsterdam (Mokum) na woonden procentueel gezien de meeste Joden van Nederland in Winschoten (Sodem). Nagenoeg alle Joodse Winschoters werden in 1943 door de Duitse bezetter afgevoerd naar Westerbork en kwamen per spoor nog één keer terug in de stad, toen ze in veewagens werden afgevoerd naar de concentratiekampen om vervolgens te worden vergast.

Na de oorlog bouwde de stad aan zijn toekomst. Het RK ziekenhuis breidde gestaag uit, het culturele leven kreeg steeds meer invloed op de Winschoters en het winkelaanbod werd groter. Het centrum van de stad bleek aantrekkelijk voor een groot publiek. Winschoten versterkte zijn regionale functie tot tweede koopstad van Groningen. Op koopavonden en op zaterdagen puilt de stad uit. Vooral de Duitse bevolking uit het Nedersaksisch gebied weten Winschoten te vinden. Winschoten heeft altijd veel horecabedrijven gekend.

In de jaren ’50 en ’60 speelde ‘Hotel Dommering’ een voorname rol. Vele muziekbands en toneelspelers wisten het theater te vinden. Totdat het grootste deel van Dommering door brand wordt verwoest. Aan het einde van de jaren ’60 is Winschoten het regionale centrum voor de jeugd. In Molen Berg wordt het jongerencentrum Stone Free gesticht. De initiatiefnemers starten enkele jaren later met het vermaarde Café ’t Pleintje. (startpunt van de successen van Herman Brood). Andere uitgaansgelegenheden van toen waren Royal Club, Just Fancy (van oud-Ro-d-Ys muzikant Joop Hulsebos) en de Pedro Bar. Natuurlijk trok ook Bioscoop Scala veel publiek.

In 1975 opent Cultureel Centrum de Klinker de deuren. Vanaf nu staat Winschoten op de agenda van nationale en internationale artiesten. Dit werd nog versterkt, toen aan het begin van de jaren ‘80 de deuren werden geopend van Discodance Night Fever. Destijds één van de beste en modernste discotheken van Nederland. Sinds 2009 is de Klinker gesloopt om plaats te maken voor een modern cultuurhuis. Tot die tijd kan men voor het culturele leven terecht in de Tramwerkplaats.

Winschoten wordt in de volksmond ook ‘molenstad’ genoemd. Dit komt door de aanwezigheid van een drietal hoge industriemolens rond de Nassaustraat. De korenmolen Edens werd in 1763 gebouwd en in 1870 en in 2007 verhoogd. De molen Dijkstra is gebouwd in 1862 en korenmolen Berg is van 1854. Winschoten heeft veel monumentale gebouwen en kerken.

Winschoten was tot 1 januari 2010 een zelfstandige gemeente. Daarna zijn de gemeenten Scheemda, Reiderland en Winschoten samen verder gegaan onder de naam Oldambt.